Wat een situatieplan je over de woning vertelt

Je hoeft geen elektricien te zijn om een situatieplan te lezen. Wie weet waar hij moet kijken, haalt er in een paar minuten uit hoe de installatie is opgebouwd, waar het bord hangt en of het blad nog bij de woning past. Dat helpt bij een aankoop, een verbouwing of een gesprek met je elektricien.

Wat er volgens het AREI op staat

Op het blad van een woning hoort te staan: de plaats van elk bord, van de verbindings- en aftakdozen, van elk stopcontact, lichtpunt en elke schakelaar, van de vast opgestelde toestellen en van bronnen zoals een omvormer of thuisbatterij. Alles wat op het eendraadschema voorkomt, krijgt zo een plek in de woning. Maten, materialen en meubels vraagt het AREI niet; staan ze erop, dan is dat een keuze van de tekenaar.

Bron: AREI Boek 1 versie 2026, onderafdeling 3.1.2.3 a (pdf 73).

Vijf dingen die je in een paar minuten afleest

1. Waar het verdeelbord en de teller hangen. In onze rijwoning staat dat op het kelderblad, niet op het gelijkvloers. Wie een woning bezoekt, weet zo waar hij moet gaan kijken.
2. Hoeveel kringen er zijn. Tel de verschillende letters. Onze woning heeft er veertien, van A tot P.
3. Of de verlichting over meer dan één kring verdeeld is. Zodra er meer dan twee lokalen zijn, wil het AREI het licht over minstens twee aparte kringen gespreid zien. Hier zijn dat A voor kelder en gelijkvloers en B voor de verdieping.
4. Welke toestellen een eigen kring hebben. Een letter met maar één punt, zoals M.1 of H.1, is een kring voor één toestel. In onze woning gaat het om kookplaat, oven, boiler, vaatwasser, wasmachine en droogkast.
5. Wat er buiten hangt. In ons plan staan de lampen en het stopcontact aan de gevel buiten de muurlijn getekend. Hier hangen ze samen op kring L.

Bron voor punt 3: AREI Boek 1 versie 2026, onderafdeling 5.3.5.2 b (pdf 176).

Schakelaars: de code zegt wat ze bedienen

Kijk op dit blad naar

• A.3 linksboven en rechtsonder: de ene schakelaar hangt naast de voordeur, de andere naast de deur naar de keuken.
• A.3 en A.4: de twee lichtpunten van de hal, verbonden met de schakelaars.
• L.1: de schakelaar binnen en de lamp buiten aan de voordeur.
• De trap naar de verdieping loopt langs de gemene muur.

Een schakelaar krijgt geen eigen volgnummer. Hij krijgt het volgnummer van de lamp die hij schakelt. Daarom staan er in de hal twee keer A.3: twee schakelaars, één aan elk uiteinde van de gang, die samen hetzelfde licht bedienen. Twee keer dezelfde schakelaarcode betekent dus: dit licht bedien je vanaf twee plekken.

Bron: AREI Boek 1 versie 2026, onderafdeling 3.1.2.1 a (pdf 69).

Wat de badkamer verraadt

Kijk op dit blad naar

• G.1: het lichtpunt, met de schakelaar buiten de badkamer naast de deur.
• G.2: de ventilator; deze badkamer heeft geen raam.
• G.3: het stopcontact naast de lavabo, tegen de muur met slaapkamer 1.

Voor een eigenaar is de badkamer de kamer waar het plan het meest vertelt. Je ziet of er een ventilator is, waar het stopcontact zit en op welke kring dat alles hangt. Of de afstanden tot bad of douche aan de regels voldoen, is een vraag voor het controlebezoek; het plan toont de plaats, de keurder beoordeelt ze ter plaatse.

Wat het plan niet zegt

• Of de installatie conform is. Dat staat in het verslag van het erkend organisme. Bij een controlebezoek gaat de keurder na of de installatie uitgevoerd is volgens de schema's en de plannen; het plan zelf is geen goedkeuring.
• In welke staat de leidingen zijn. Het plan toont waar de punten zitten, niet hoe oud of beschadigd een kabel is.
• Hoe oud elk deel is. Het AREI vraagt de vermelding "oude installatie" voor delen van vóór 1 oktober 1981 op het eendraadschema; voor het situatieplan schrijft het die vermelding niet voor.

Bronnen: AREI Boek 1 versie 2026, onderafdeling 6.5.7.2, punt b.4 a (pdf 215) en onderafdeling 3.1.2.1 a (pdf 70).

Wil je weten wat elk symbool op zo'n blad betekent, dan vind je ze uitgelegd in een aparte legende. Hoe je van een code naar een automaat gaat, lees je op welke zekering bij welk stopcontact hoort.